Tag Archives: mergelwand

Beeldentuin Maastricht-Heerdeberg (deel 2)

4 jul

Historische locatie

Scharnderberg groeve

Tijdens een bezoek aan de Beeldentuin Maastricht-Heerdeberg vertelde José de Goede mij dat de mergelwand, die een mooi decor biedt voor de beelden, behoort tot de Scharnderberg groeve. Dit bracht mij op  het idee  om op internet meer informatie hierover te zoeken.
Allereerst kwam ik tot de ontdekking, dat de kalksteen in de Limburgse mergelgroeven zo’n 70 miljoen jaren oud is. Als je de mergelwand in de beeldentuin ziet, sta je er niet zo bij stil. Ik neem mij dan ook voor om in een volgend deel iets meer over het ontstaan van mergel en de ontwikkelingen in de Limburgse mergelgroeven te vertellen.
Maar eerst de Scharnderberg groeve en de informatie, die ik hierover vond.

Ed Stevenhagen, onderzoeker en karteerder van mergelgroeven, beschrijft de Limburgse mergelgroeven en vermeldt in de index Margraten:
L 210 Scharnderberg, achter de school;
L 220 Scharnderberg, achter de zusters;
L 250 Scharnderberg, ingang West.
Niet duidelijk is, of hij de ingang van de groeve bij de beeldentuin beschrijft. Bedoelt hij met de school St. Joseph?

Duidelijker is de Van Schaik Stichting. Zij omschrijft op haar website http://www.vanschaikstichting.nl , zij het summier, de Scharnderberg groeve. Zij noemt de groeve een typische boerengroeve. Mogelijk dat boeren de mergel gebruikten als kalksteen voor het verrijken van hun landbouwgronden.
De groeve is zeer oud. Dieper in de berg zijn opschriften uit de 17e eeuw gevonden. Zij publiceren een opschrift (tekening) uit 1811, zie foto.

beeldentuin-2

Na de eerste wereldoorlog is de groeve op grote schaal gebruikt. Tijdens de tweede wereldoorlog werd de groeve gebruikt als schuilplaats en werden twee extra uitgangen afgegraven. Mogelijk zijn dat de uitgangen, die Stevenhagen beschrijft.

De website geeft ook een foto van de ingang van de Scharnderberg groeve (zie foto A). Wanneer we die vergelijken met een foto van de huidige ingang van de groeve in de mergelwand van de beeldentuin (zie foto B), dan zien we wel enige overeenkomst. Duidelijk is ook uit die foto, dat de mergelwand van de beeldentuin aanmerkelijk is opgeschoond.

De Scharnderberg groeve is momenteel onder beheer van de Van Schaik Stichting.

beeldentuin-3

Als derde bron vond ik iets over de Scharnderberg groeve in de SOK Mededelingen, nr. 8 December 1985. SOK is de afkorting van Studiegroep Onderaardse Kalksteengroeven. In dit blad wordt een beschrijving gegeven van de Nieuwe Groeve St. Joseph. Deze groeve bevindt zich iets verderop van de beeldentuin aan de Pater Kustersweg.
Over de ingang van de Scharnderber groeve wordt gezegd, dat deze lag achter een boerderij.  Om ruimte vrij te maken voor de boerderij was een gedeelte van de groeve afgegraven, waardoor de nu zichtbare mergelwand ontstond. De wand is dus ontstaan door mensenhanden.
Café “bij de Paters” en de beeldentuin zijn dus duidelijk gelokaliseerd op de plaats van deze oude boerderij, hetgeen als een verrijking van dit gebied is te beschouwen.

Omdat ik er niet genoeg van krijg, hieronder nog een aantal beelden uit de beeldentuin.

Zoals eerder gezegd, wil ik in deel 3 dieper ingaan op het ontstaan van mergel.
Pierre Swillens

 

 

Advertenties

Beeldentuin Maastricht-Heerdeberg (deel 1)

10 jun

Vervlechting kunst en natuur

Ligging

De Beeldentuin Maastricht ligt paradoxaal genoeg in Cadier en Keer en wel aan de Pater Kustersweg 22. De beeldentuin vormt een onderdeel van het landgoed Heerdeberg en grenst aan een beboste mergelhelling.
De beeldentuin is gedeeltelijk kunstmatig aangelegd. Met behulp van zwaar materieel van een grondverzetbedrijf zijn een aantal plateaus aangelegd, alsmede wandelpaden. De zichtbare mergelwand met grotten komt als achtergrond goed tot zijn recht.

De plateaus zijn begroeid met gras, de wandelpaden bedekt met houtsnippers en de tuin is verder begroeid met gras, kruiden en zeldzame planten. De beelden zijn geplaatst op de plateaus met de mergelwand als achtergrond, hetgeen een mooi effect heeft. Zwarte beelden tegen een witte achtergrond. Verder staan er beelden langs de wandelpaden tussen het groen.. Daardoor ontstaat er een verbinding tussen kunst en natuur. Wandelend via de wandelpaden kunnen de beelden worden bewonderd.

Exploitatie

De beeldentuin wordt geëxploiteerd door José de Goede. José was ruim 40 jaar werkzaam als taxateur en handelaar in kunst en antiek. De laatste jaren had ze een eigen bureau. Ze is hiermee gestopt en wijdt nu haar energie aan de beeldentuin.
Alle beelden in de tuin zijn van Afrikaanse herkomst en door haar ingekocht in Zimbabwe. José koopt die beelden ter plaatse tegen eerlijke prijzen rechtstreeks van de kunstenaars. Als bestuurslid van de Bernard Matermera Foundation zorgt ze er voor dat een deel van de opbrengst weer aan de bevolking van Zimbabwe ten goede komt o.a. door het bouwen van scholen.

Café bij de Paters

Aan de beeldentuin is een cafe, genaamd ‘bij de Paters’; verbonden met terassen en een ruimte voor groepen, feesten etc.
Er is een bescheiden lunchkaart, maar de Chef zorgt dagelijks voor gerechten, gebaseerd op producten uit de streek.
Verder organiseert de beeldentuin kruidenwandelingen, waarbij tijdens de wandeling naar kruiden wordt gezocht en bij voldoende deelname zijn er workshops in beeldhouwen, gegeven door Afrikaanse kunstenaars.
Eenmaal per maand is er een markt in natuurproducten.

Ontspanning

De beeldentuin leent zich uitstekend voor bezinning en rust. Door de aanleg van de tuin en de plaatsing van de beelden wordt een harmonie tot stand gebracht tussen kunst en natuur. Verder probeert  men de bezoekers het besef bij te brengen  van het hanteren van ecologische en biologische producten. De zichtbare mergelwanden duiden op een lange geschiedenis.
De beeldentuin biedt dit alles voor de geïnteresseerde liefhebber van Afrikaanse kunst, maar schept ook mogelijkheden voor groepen, bedrijven om gezamenlijke activiteiten te ontplooien.
Door de unieke ligging tegen de bosrand zijn een aantal wandelingen te maken, waarbij ook de omliggende plaatsen worden bezocht.

Aansporing

Een bezoek aan de beeldentuin wordt warm aanbevolen. Mensen, die in hun hectisch leven tot rust willen komen, kunnen dit te midden van kunst en natuur verwezenlijken.
Voor aanvullende informatie verwijs ik jullie naar de website van de beeldentuin: http://www.beeldentuinmaastricht.nl .

Pierre Swillens

Fotogalerij van een aantal in de beeldentuin geplaatste beelden