Tag Archives: Batavia

Mijn diensttijd in Nederlands Indië (deel 2)

16 Mrt

Soerabaja

Militaire Politie

Na een lange zeereis kwamen wij dus aan bij de haven van Soerabaja (Oost-Java). Hier werden we gelegerd in een kazerne. Van daaruit maakten wij een aantal marsen; zonder water om te wennen aan het klimaat en ontberingen. Op zekere dag werden we ingedeeld bij de diverse afdelingen van de Mariniersbrigade. Zo hoorde ik mijn naam afroepen bij een tiental mariniers, die ingedeeld werden bij de Militaire Politie. Nu was dit het laatste waar ik mij geschikt voor achtte.

Mariniersbrigade

De Mariniersbrigade werd opgericht op 13 september 1945 te Camp Davis (USA). De brigade werd gevormd door oorlogsvrijwilligers en langdienstverbanders van het Korps Mariniers. Na een opleiding in de USA werden zij in november/december 1945 verscheept naar Nederlands Indië.
Het eerste contingent slaagde erin om te landen in Batavia, maar de rest werd tegengehouden door de Engelsen, die de macht hadden overgenomen van de Jappen. Deze contingenten verbleven tijdelijk op Malakka, totdat zij in maart 1946 aan land mochten gaan in Soerabaja. De Mariniersbrigade zou op Oost-Java verantwoordelijk worden voor de handhaving van orde en veiligheid.

Opleiding bij de Militaire Politie (MP)

De MP was gehuisvest in een klein kampje, wat zij deelde met de Veiligheidsdienst. Deze dienst had een tiental krijgsgevangenen in afzondering. Jonge kerels waar wij vrijelijk contact mee mochten hebben. Door een van die jongens liet ik mijn haar knippen, hij had kennelijk bij een kapper gewerkt. Toen hij met een los Gilettemesje, tussen zijn vingers geklemd, mijn bakkebaarden bij schoor, kreeg ik het toch even benauwd.

Zoals eerder gezegd, voelde ik mij niet geschikt voor politiewerk. Ik hoorde dat de ‘schrijver’ naar Nederland zou repatriëren en dat men daardoor met een groot probleem kwam te zitten. Zijn werk bestond namelijk uit het tikken van de processen -verbaal, die door de MP werden opgemaakt van alle incidenten, waarbij mariniers waren betrokken. Deze processen-verbaal werden afgehandeld door de Krijgsraad van de Zeemacht in Soerabaja. Belangrijk werk dus, waarbij voor continuïteit moest worden gezorgd.

Ter oplossing van dit probleem stelde ik mij voor als ervaren typist (ik kon in ieder geval met een schrijfmachine omgaan). Dankbaar nam men dit voorstel aan en ik werd snel tot ‘schrijver’ bevorderd. Dit leverde meteen een aantal prettige voordelen op, ik was immers de enige schrijver. Ik hoefde geen wacht te lopen en was vrijgesteld van politiediensten. Het enige wat ik moest doen was het halen van de deadlines van de in te dienen processen-verbaal.
Deze werden wel getikt in zes- of zevenvoud. Dus als ik een tikfout maakte, kwam de techniek van de losse blaadjes achter de carbons van pas. Het was dus zaak om zo weinig mogelijk tikfouten te maken.

Huisvesting

soerabaja-8Na het kampje werd de MP ingekwartierd in villa’s, waarvan de laatste (zie foto) ik mij het beste herinner. Dit was een luxe villa, waarschijnlijk gebouwd door een rijke Chinees, die toen de Jappen kwamen de benen had genomen.
Centraal in het gebouw was een grote en hoge eetzaal, waarvan de vier wanden waren bekleed met donker hout. In dit hout waren door ervaren houtsnijders taferelen uitgesneden, waarbij elke wand een der vier jaargetijden voorstelde. Het tafereel winter was dus erg vreemd in de tropen.

Het gebouw omzoomde een grote binnenhof, waarlangs de dienstgebouwen waren gevestigd. In een van die vertrekken hing een elektrisch nummerbord. Kennelijk was het de ruimte, waar het personeel verbleef in afwachting of hun nummer naar beneden viel. In dat geval werden zij geacht om voor de heer of vrouw des huizes op te draven.  Dit bordje illustreerde de onderdanigheid van de inlanders en de macht van de rijken.

Marinierskantine

m_soerabaja-3

De vrije tijd mochten we doorbrengen in de stad Soerabaja. Meestal bezochten wij dan de Marinierskantine (zie foto). De Marinierskantine was gelegen aan de Toendjoengan, een brede winkelstraat.
Het gebouw was tijdens de Japanse bezetting een warenhuis geweest en nu ingericht om de mariniers vertier te bezorgen. Er werden films vertoond en er speelde een combo, gevormd uit muzikanten onder de mariniers. Ook herinner ik mij een optreden van Pia Beck met het Miller Sextet.
Tijdens Oranjefeesten was er een Oranje-diner voor fl. 4,-. Toch gingen we liever voor fl. 2,50 naar de Chinees.

De Lintworm

soerabaja-1

Wij maakten hierbij gebruik van de Lintworm. Dit vervoermiddel had een vaste lijn vanaf de Darmo-kazerne naar de stad met diverse op- en afstap plaatsen.  Het vervoermiddel was ontwikkeld door de Eerste Luitenant der Mariniers HC.Th.Lindner en bestond uit een truck met een verlengde oplegger. Het voertuig bood plaats aan 113 personen (77 zit- en 36 staanplaatsen).  Er kon gemakkelijk worden opgestapt, dan wel afgestapt. Aan het einde van de dag gingen we met de Lintworm naar huis.
Andere vervoermiddelen waren onze eigen trucks, dan wel de ‘bedjaks’ (driewielige fietsen met een bak voor twee personen) met de bestuurder achterop.
Motto: waar een lintworm al niet goed voor is.

Pierre  Swillens

(wordt vervolgd)

Advertenties