Willy Dols (deel 1)

11 Feb

Zijn studie en zijn loopbaan

Een taalkundige, die een kort leven was beschoren

Inleiding

In 2011 schreef Lei Limpens een biografie over Willy Dols. Dit tijdstip was zo gekozen, omdat het 100 jaar geleden was, dat Willy Dols was geboren. Lei Limpens beschrijft in deze biografie  het leven, en het noodlottig einde hieraan, van een veelbelovende taalkundige.
Als ondertitel gebruikt hij: Een verwachting die niet in vervulling mocht gaan. In een aantal delen wil ik beschrijven waaruit die verwachting bestond en waarom ze niet in vervulling ging.

Willy Dols, zijn persoon en zijn studie

Willy Dols is op 21 mart 1911 geboren te Sittard. Hij was de oudste in een gezin van vier kinderen. Zijn ouders bestierden een café aan de Bergstraat 66. Toen dit pand in 1923 werd afgebroken, bouwde zijn vader een nieuw café aan de Brugstraat 1.

Willy Dols gaat naar de lagere school in de Baandert en daarna naar de er tegenover liggende ulo. Hier blijft hij maar kort, want in het schooljaar 1925/1926 begint hij in de 1e klas van het Bisschoppelijk College aan een 5-jarige HBS-opleiding. In 1930 studeert hij hier af.

Daar hij van plan was om een universitaire studie Nederlands te gaan volgen en hiervoor een gymnasiumopleiding nodig was, deed hij in 1931 een staatsexamen gymnasium-B en in 1932 een staatsexamen gymnasium-A.

Willy Dols en zijn universitaire studie

In 1931 was Willy Dols al begonnen aan zijn universitaire studie Nederlands aan de R.K. Universiteit van Nijmegen. Hij zou hier ingeschreven blijven tot 1938. Al zullen de eerste jaren van zijn studie op een laag pitje hebben gestaan, gezien zijn studie voor het staatsexamen gymnasium. Hoe dan ook, Willy Dols behaalt zijn doctoraal examen Nederlands cum laude op  29 november 1938. Zijn belangrijkste leermeester was prof. dr. Jac. van Ginneken, die ook later zijn promotor zou worden bij het schrijven van een proefschrift.

Willy Dols, zijn verdere loopbaan en het schrijven van een proefschrift

Reeds voor zijn afstuderen had prof. Van Ginneken Willy Dols voorgedragen voor een professoraat in de germanistiek aan de universiteit van Tartra in Estland. Van deze universiteit ontving Willy een uitnodiging om te solliciteren. Het Duitse gezantschap in Talinn eiste echter dat een Duitser voor deze functie zou worden benoemd. De Duitse bezetting van Estland maakte een einde aan deze discussie.

In augustus 1939 ontving Willy Dols een uitnodiging van de Nederlandse regering  om, in het kader van een uitwisselingsproject, een lectoraat Nederlands aan de universiteit van Praag te aanvaarden.
Willy Dols ziet hierin wel brood. Om zich op deze functie voor te bereiden, gaat hij in Leiden bij de Slavist prof. dr. N. van Wijk  Tsjechisch studeren.
Ook hier gooien de Duitsers roet in het eten. De Duitsers bezetten Tsjechië en de Nederlandse regering ziet af van de uitzending van Willy Dols.

In januari 1939 begint Willy Dols als leraar Nederlands les te geven aan scholen in Wijnansrade, Maastricht en Sittard. In dat jaar begint hij in overleg met zijn promotor prof. Van Ginneken  aan zijn doctoraal proefschrift over de Sittardse diftongering. Om dit proefschrift zo snel mogelijk af te ronden,  neemt hij in het schooljaar 1942/1943 studieverlof. Hij laat zich weer inschrijven aan de universiteit van Nijmegen om aldaar in de bibliotheek onderzoekwerk te kunnen doen, alsmede contacten te kunnen onderhouden met zijn promotor. Dat dit niet gemakkelijk ging, blijkt uit het feit , dat hij aan de Duitse autoriteiten toestemming moet vragen voor een vergunning tot verblijf in de provincie Gelderland, zie Limpens (2011:65).

Door de oorlogssituatie schiet het niet hard op met het proefschrift. Zijn vriend drs. Jan van de Bergh, als classicus verbonden aan het Bisschoppelijk College te Sittard, helpt hem met het verzamelen van de dialectgegevens omtrent de Sittardse diftongering in de regio Sittard. Hij is het ook die het handgeschreven proefschrift van Willy Dols uittypt.

Prof. Van Ginneken krijgt in april/mei 1944 inzage in een deel van dit proefschrift. Hij is laaiend enthousiast en besluit om Willy Dols als zijn opvolger aan de R.K. Universiteit Nijmegen voor te dragen.

Willy Dols blijft echter aan zijn handgeschreven proefschrift sleutelen. Hij wil nog werken aan een inleiding en een extra hoofdstuk. Hoe dit afloopt, beschrijf ik in deel 2.

Pierre Swillens

Bron: Lei Limpens, Willy Dols 1911  – 1944, Uitgave Euregionaal Historisch Centrum Sittard-Geleen, 2011.

 

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: